αυτοί που (νομίζουν ότι) δεν εξαπατούνται ..σφάλλουν

Τα τελευταία χρόνια εμφανίζεται πιο συχνά  το εξής παράδοξο: «οι δυτικοί πληθυσμοί τείνουν να γίνουν αξιοσημείωτα μη υγιείς, ενώ ταυτόχρονα τείνουν να αποκτήσουν ψύχωση με τη διατροφή, τις δίαιτες και την ιδέα του να τρέφεται κανείς σωστά».

Εδώ και δεκαετίες υπάρχουν στη διάθεση των πολιτών πολλές ωραίες επιστημονικές συμβουλές, πολλές διαπιστώσεις περί  του «τι σημαίνει υγιεινό» και παρόλα αυτά δεν ξεκολλάνε τα νούμερα και τα ποσοστά παχυσαρκίας ούτε στο δυτικό κόσμο, ούτε στην Ελλάδα. Εκδίδονται πολύ προσεγμένοι διατροφικοί οδηγοί, μετονομάζονται δημόσιες υπηρεσίες σε υπηρεσίες «διατροφής και άθλησης», γίνονται συνέδρια, ημερίδες, εκδηλώσεις, σεμινάρια και αυτό σίγουρα είναι πολύ καλό σε γενικές γραμμές.

Βλέπουμε σταθερά τον τελευταίο καιρό:

Α. Οι επιστήμονες, οι σύλλογοί τους, οι οργανισμοί τους να  παίρνουν θέση, να συστήνουν «υγιεινά μέτρα», να έχουν ωραίες ιδέες και να τις οργανώνουν σε συμπόσια και φυλλάδια και γενικά να συμμετέχουν πιο έντονα στο ζήτημα «πληροφόρηση του κοινού».

Β. Οι δημοσιογράφοι και τα ΜΜΕ να ασχολούνται πολύ συχνά με τη «σωστή διατροφή».  Εκλαϊκευμένα, με τη συνδρομή επιστημόνων πληροφορούν τους πολίτες, στήνουν στήλες και εκπομπές υγείας.

Γ. Το κράτος να τυπώνει διατροφικούς οδηγούς, να συστήνει τμήματα «Διατροφής και Άθλησης» σε υπουργικό (και διυπουργικό) επίπεδο, να βγάζει δελτία τύπου, ανακοινώσεις, διαφημίσεις για τη σωστή διατροφή.

Όλα τα παραπάνω θα έλεγε κανείς ότι στήνουν ένα σκηνικό «βέλτιστου διατροφικού περιβάλλοντος». Δυστυχώς, «πλανώμεθα πλάνην οικτράν».

Ο  αγαπημένος μου Λακάν λέει  ‘les non-dupes errent’. Σε ελεύθερη μετάφραση αυτό σημαίνει «αυτοί που νομίζουν ότι δεν εξαπατούνται ..σφάλλουν». Η «(αυτό-)εξαπάτηση» έχει να κάνει ότι ενώ όλοι οι παραπάνω (Α+Β+Γ) προσπαθούν να φωτίσουν τους πολίτες και να βοηθήσουν στην υιοθέτηση «σωστής συνετής διατροφής και τρόπου ζωής», τα αρνητικά αποτελέσματα παχυσαρκίας, διαβήτη, καρκίνου κλπ κλπ.. δεν ξεκολλάνε.

Προς Θεού, οι πράξεις των Α, Β, Γ δε σημαίνει ότι στα μάτια του υπογράφοντα δεν είναι αρεστές. Ίσα-ίσα θεωρώ ότι γίνονται πολλά και ταυτόχρονα δηλώνω ότι μισώ τις απλουστεύσεις και τις βέβαιες απαντήσεις. Δεν μπορεί κανείς σε 10-20 γραμμές να αποφανθεί  για το τι δεν πάει καλά στο Α, στο Β, στο Γ.

Το σίγουρο είναι ότι το stress test «αντιμετώπιση παχυσαρκίας», δηλαδή ο ενδελεχής έλεγχος για τον προσδιορισμό της αποτελεσματικότητας των μέτρων, των κανονισμών, των πρακτικών έναντι της παχυσαρκίας, μάς αφήνει (τους Α+Β+Γ) μετεξεταστέους.

Το σίγουρο είναι ότι οι συμβουλές, οι πληροφορίες, οι συστάσεις και οι ευχές μοιάζουν με περιτυλίγματα και το ζήτημα «υιοθέτηση ολιστικά ενός άλλου τρόπου ζωής και διατροφής πιο κοντά στη φύση μας (και στη .. Φύση ενδεχομένως)»  αποτελεί μια σύνθετη διεργασία.

Ιδού μερικά ερωτήματα που πρέπει να απαντηθούν:

Οι Α, Β, Γ τι έχουν να πουν για τα 15.000-20.000 καινούργια έτοιμα «τρόφιμα» κάθε χρόνο στη ζωή μας, τα οποία υποτίθεται μας κάνουν «καλό» και ..πρέπει να πωληθούν;

Οι Α, Β, Γ γνωρίζουν την αξία της επιστροφής στις εκάστοτε τοπικές κουλτούρες διατροφής, γνωρίζουν την αξία της αποανάπτυξης της ίδιας της δυτικής βιομηχανίας τροφίμων;

Οι Α, Β, Γ είναι σίγουροι ότι το υλικό κέρδος (ατομικό και ‘συλλογικό’) της  10-12ωρης ακίνητης εργασία σε μια καρέκλα και μπροστά στον υπολογιστή είναι «κανονικό πράγμα» σύμφωνο με τη φύση του ανθρώπου και κάνει πιο εύκολη την αντιμετώπιση υπερβάλλοντος βάρους;

Εννοείται ότι υπάρχουν πολλά ερωτήματα ακόμα. Όμως, προς το παρόν, πρέπει να κλείσω εδώ, με μια απλή σκέψη, η οποία λέει να αντιστρέψουμε ή έστω να κάνουμε πιο αμφίδρομη  την παρακάτω διαγραφόμενη πορεία:

Πολιτισμός διατροφής  -->  Επιστήμη της διατροφής.

Σίγουρα για τα παραπάνω ζητήματα θα επανέλθουμε, δεν τελειώνουμε εδώ..

ΔΗΜΗΤΡΗΣ Π. ΜΠΕΡΤΖΕΛΕΤΟΣ

Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, MSc

Γρηγορίου Ε’ 29, Τρίπολη

τηλ: 2710 232364

e-mail: bertzeletos@gmail.com

site: www.bertzeletos.gr

blog:nutripolitics.blogspot.gr

Χριστούγεννα είναι κάτι πολύ περισσότερο

Χριστούγεννα είναι κάτι πολύ περισσότερο

nutri-politics λοιπόν !

Ξεκινώντας κάτι καινούργιο πάντα είναι πολύ δύσκολο να βρούμε την αρχή. Αυτό στην παρούσα δεν ισχύει. Έχω την τιμή να μιλώ συχνά και να συνεργάζομαι με τον Πάρη Παπαχρήστο. Οι συζητήσεις μαζί του είναι πάντα ενδιαφέρουσες και όσον αφορά τη δημιουργία αυτού του blog καταλήξαμε στο “nutri-politics” ωσάν προετοιμασμένοι από καιρό!

“Nutri-politics”* λοιπόν ! Πρόκειται για μια θεματική που ήμουν και είμαι ψυχικά καιδιανοητικά προϊδεασμένος. Είναι μια συνάντηση του περιεχομένου 2 λέξεων, του “nutrition” και του “politics”. Ψάχνοντας ετυμολογικά το “nutrition” εύκολα βρίσκει κανείς ότι έρχεται από το λατινικό “nutritionem” (ονομαστική: nutritio) που σημαίνει “θρεπτικό”, ερχόμενο από τη μετοχή “nutrire” που σημαίνει “να θρέψω, να θηλάσω”. Για το “politics” θα μπορούσε να βρει κανείς πολλούς ορισμούς. Ο γράφων προτιμά να περιγράψει την πολιτική ως τον τρόπο να κάνουμε τα πράγματα καλύτερα και εφικτά. Εύρηκα λοιπόν.. “nutri-politics” είναι ο τρόπος να κάνουμε τα πράγματα θρεπτικότερα.. Η “θρεπτική πολιτική” έχει να σχεδιάσει και να προγραμματίσει με βάση τα ελληνικά μας προβλήματα και να τα αναλύσει βάσει του Τι; Ποιος; Πότε; Που; Γιατί;

Ε λοιπόν το “nutri-politics” έχει σκοπό να βάζει θέματα και να τοποθετείται σχετικά με:

• τα πλαίσια ( διατροφικά, πολιτικά, πολιτιστικά κα) στα οποία μπορούν ή ήδη αναπτύσσονται πολιτικές,
• τις διαδικασίες και την αλληλεπίδραση των ενδιαφερόμενων μερών που οδηγούν ή μπορούν να οδηγήσουν σε αποφάσεις πολιτικής,
• “τη μετάφραση” των πολιτικών σε εφικτά γενικευμένα προγράμματα,
• την αξιολόγηση των επιπτώσεων (εκούσιων και ακούσιων, θετικών και αρνητικών, μετρήσιμων ή μη μετρήσιμων),
• την εκτίμηση των δυνάμεων/ παραγόντων που εμποδίζουν ή βοηθούν την εφαρμογή της πολιτικής.

Η διατροφή μας μοιάζει με την πολιτική μας. Η διατροφή που κάνουμε είναι ο τρόπος και το μέσο που αναδεικνύει τον τρόπο ζωής μας. Η πολιτική που ακολουθούμε είναι ο τρόπος και το μέσο που αναδεικνύει την ίδια τη ζωή μας. Για το κλείσιμο ταιριάζει να συσχετίσουμε την αξία του προγραμματισμού και την ελληνική πραγματικότητα στη “θρεπτική πολιτική” με την εξής ρήση του Winston Churchill: «Αυτός που αδυνατεί να προγραμματίσει προγραμματίζει να αποτύχει».

* Η σειρά άρθρων "nutri-politics" έχει ξεκινήσει να υφίσταται και να δημοσιεύεται στο www.mednutrition.gr από τις 11/07/2014.

Δημήτρης Π. Μπερτζελέτος

Χοιρινό, ένα παρεξηγημένο κρέας

Οι  Έλληνες είμαστε κρεοφάγοι. Είμαστε 7^οι στην ημερήσια κατανάλωση κρέατος παγκοσμίως.  Οπότε ένα θέμα που πραγματεύεται το κρέας αποκτά απευθείας ενδιαφέρον. Το χοιρινό κρέας είναι σχετικά παρεξηγημένο τρόφιμο, οπότε κρίνεται σκόπιμο να διαφωτιστούν ορισμένες πτυχές του.

Μερικά δυνατά σημεία του χοιρινού:

-Είναι καλή πηγή βιταμινών, 100γρ χοιρινού δίδουν πάνω από το 50% των αναγκών σε θειαμίνη, πάνω από το 35% νιασίνη, πάνω από 35% σε Β6.

-Περιέχει καλές ποσότητες σιδήρου, ψευδαργύρου. Τα 100γρ χοιρινού προσφέρουν 0,7-1,1mg ποιοτικού και καλά απορροφήσιμου σιδήρου και 2,6-2,7mg ψευδαργύρου, δηλαδή το 10% και 25%, αντίστοιχα, των ημερήσιων αναγκών. Ίδια ποσότητα μοσχαριού (100γρ) προσφέρει κοντά στο 20% και 50% των αναγκών μας σε σίδηρο και ψευδάργυρο, αντίστοιχα.

-Το λίπος του χοιρινού είναι ορατό, κάτι που δίνει το πλεονέκτημα να αφαιρείται, με αποτέλεσμα το τελικό προϊόν να περιέχει λιγότερα λιπαρά. Σημειώνεται ότι ο διαχωρισμός λίπους στο μοσχάρι είναι δυσκολότερος έως αδύνατος. Υπάρχουν κομμάτια χοιρινού που περιέχουν μόνο 6% λίπος (ψαρονέφρι, «το μάτι» μπριζόλας με κόκκαλο). Βέβαια, υπάρχουν κομμάτια χοιρινού (πχ ‘παντσέτες’) που ξεπερνάνε το 30% σε λίπος, οπότε προσοχή στο τι διαλέγετε.

-Κατά μέσο όρο το χοιρινό περιέχει λιγότερη χοληστερόλη από το μοσχάρι. 100 γρ χοιρινού περιέχουν περί τα 100mg χοληστερόλης.

-Η πρωτεΐνη που περιέχει είναι καλής ποιότητας, με πολλά απαραίτητα αμινοξέα (που δεν μπορεί να τα συνθέσει ο ανθρώπινος οργανισμός), όπως ισχύει με τα περισσότερα κόκκινα κρέατα. Κατά μέσο όρο το χοιρινό έχει λίγο λιγότερη ποσοτικά πρωτεΐνη από το μοσχάρι. Όμως ένα κομμάτι «χοιρινό κόντρα» διαχωρισμένο από λίπος (“sirloin”), έχει ίδια ποσότητα πρωτεΐνης με το αντίστοιχο κομμάτι μοσχαριού (“sirloin”). Μάλιστα, ένα τέτοιο κομμάτι χοιρινού έχει 2 γρ λιγότερα σε λίπος.

-Προσφέρει πολλές εκδοχές στη μαγειρική, με πολλές συνταγές για «κατσαρόλα».

-Μην ξεχνάμε επιπλέον ότι στην Ελλάδα της ύφεσης ότι το χοιρινό κρέας παρουσιάζει μεγαλύτερη αυτάρκεια (35%) σε σχέση με το μοσχάρι. Είναι σημαντικό λοιπόν να προτιμάμε ελληνικό χοιρινό, βοηθώντας στην τοπική μας οικονομία περισσότερο.

Όλα τα παραπάνω είναι καλό να τα γνωρίζουμε, όπως είναι καλό να γνωρίζουμε ότι τη μέση κατανάλωση κρέατος πρέπει να την ελαττώσουμε. 1 φορά/ εβδομάδα κατανάλωση κόκκινου κρέατος είναι αρκετή, εφόσον μιλάμε για υγιείς ενήλικες.

Βιβλιογραφία:

-Τριχοπούλου Α. Πίνακες Σύνθεσης Τροφίμων και Ελληνικών Πιάτων. 2004. Εκδόσεις Παρισιάνου

-ΠΑΣΕΓΕΣ, Αυτάρκεια Αγροτικών Διατροφικών Προϊόντων, Αύγουστος 2012

-Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τη Διατροφή και τις Διατροφικές Διαταραχές 2008-2012, Αθήνα 2008

ΔΗΜΗΤΡΗΣ Π. ΜΠΕΡΤΖΕΛΕΤΟΣ

Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, MSc

Γρηγορίου Ε’ 29, Τρίπολη

τηλ: 2710 232364

e-mail: bertzeletos@gmail.com

site: www.bertzeletos.gr

blog:nutripolitics.blogspot.gr

nutri- music, «συνταγές μαγειρικής»-Χαΐνηδες

Το 2014 ξεκινά το ‘εγχείρημα’ που λέγεται “nutri-music”. Το nutri-music ξεκινά ως ένα ημερολόγιο διατροφής. Κάθε μήνα θα «παίζει» ένα τραγούδι ή γκρούπ με τίτλο που σχετίζεται με το φαγητό μας. Η μουσική είναι παντού, το ίδιο και η διατροφή. Με το nutri-music φωτίζονται θέματα διατροφής εύηχα. Καιρός να συνυπάρξουν.

Ξεκινάμε το μουσικοδιατροφικό μας ταξίδι με:

«συνταγές μαγειρικής»-Χαΐνηδες

(Άλμπουμ: «Ο Γητευτής και το Δρακοδόντι»-2005)

.

.Κύμινο, μοσχοκάρυδο και κόκκινο πιπέρι,
ποτέ δεν είχε ταίρι
ν’ αλλάξει μιαν ευχή,
να χαμηλώσεις τη φωτιά μετά την πρώτη βράση,
να γίνονταν η πλάση
ξανά απ’ την αρχή..

*Στίχοι μελαγχολίας γι’ αυτά που ευχόμαστε και προσδοκούμε και δε μας έρχονται, αλλά εξακολουθούμε να τα προσμένουμε, να τα επιδιώκουμε. Κάπως έτσι είναι η αρχή μιας χρονιάς, που σημαίνει ταυτόχρονα και το τέλος μιας προηγούμενης.

Καθήστε αναπαυτικά αφήστε τους ήχους του να 'παίξουν', βλέποντας το βίντεο..

Επιμέλεια: Δημήτρης Π. Μπερτζελέτος

nutri-music

Το εγχείρημα 'nutri-music' ξεκινά το 2014.
Η μουσική είναι στη ζωή μας,
το ίδιο και η διατροφή,
μπορούμε 'εύηχα' να φωτίζουμε θέματα διατροφής με τη βοήθεια και την έμπνευση της μουσικής.
Καλή ακρόαση..Καλή όρεξη !

Δημήτρης Π. Μπερτζελέτος

Χριστούγεννα δεν είναι απλά ‘κατανάλωση’, είναι κάτι πολύ παραπάνω..

Τα Χριστούγεννα «ξερουτινιάζουμε» οι περισσότεροι. Είναι στη μέση περίπου της σαιζόν και είναι ό, τι πρέπει για φυγή από την καθημερινότητα. Κατά συνέπεια ορισμένοι χρυσοί κανόνες της διατροφής είναι δύσκολο να ακολουθούνται, όχι όμως και ακατόρθωτο.

Δεν γνωρίζουμε έγκυρα αν οι Έλληνες τελικά παίρνουν κιλά τα Χριστούγεννα, εμπειρικά μπορούμε να απαντήσουμε ‘Ναι’. Εντελώς εμπειρικά, επίσης, μπορούμε να πούμε ότι είμαστε πιο εκτεθειμένοι στις λιχουδιές και την υπερφαγία μετά την Πρωτοχρονιά, κοντά και μετά των Φώτων, όπου νιώθουμε ολίγον μελαγχολικά όπου τα ‘λαμπάκια’ σιγά σιγά κλείνουν, η ρουτίνα ξανάρχεται, ενώ και με όρους οικιακής οικονομίας ‘τελειώνουμε’ τα γλυκά και τα εδέσματα καταναλώνοντάς τα, για να μην τα ‘πετάξουμε’..

Πάντως, αν συνυπολογίσουμε μελέτες Αμερικανών ερευνητών (National Institutes of Health) που λένε ότι «το βάρος των εορτών είναι επίμονο και παραμένον», οφείλουμε να είμαστε ‘άγρυπνοι’ σχετικά με τη διαχείριση της τροφής και της δραστηριότητάς μας κατά την περίοδο των Χριστουγέννων.

Ο Αριστοτέλης έλεγε ότι οι πράξεις προσδιορίζουν το σκοπό μας. Ο ελληνικός αρχαίος τρόπος σκέψης έχει διδάξει ότι οφείλουμε οι πράξεις μας και οι ενέργειές μας να έχουν στόχο.

Από την ψυχαναλυτική σκοπιά, πολλοί ψυχολόγοι τονίζουν ότι όταν δεν δρούμε σύμφωνα με τις προθέσεις μας έχουμε έλλειψη αυτοελέγχου ή πλημμυριζόμαστε από παρόρμηση.

Αν αποδεχτούμε ότι τα Χριστούγεννα αποτελούν μια ειδική περίοδο, με λιγότερους κανόνες, αυτό δε σημαίνει ότι δεν πρέπει να έχουμε στόχους ή να είμαστε πλημμυρισμένοι από μια διαρκή παρόρμηση. Απλά οι στόχοι οφείλουν να είναι ρεαλιστικοί. Αν αποδεχτούμε ότι το βάρος που παίρνουμε στις εορτές είναι «επίμονο και παραμένον», τότε ρεαλιστικά βάζουμε στόχο τα εξής απλά: «να μην πάρουμε βάρος».. «κρατώντας ψηλά τις προθέσεις μας».

Μερικές στρατηγικές για να γίνονται πιο εύκολα ‘πράξη οι στόχοι’:

1. Μην αμελήσετε τα φρούτα, αν καταναλώσετε 2 φρούτα 1-2 ώρες πριν από ένα ‘μεγάλο τραπέζι’ κάνετε διπλό καλό, στη θρέψη και στη μείωση της όρεξης..
2. Καλή ενυδάτωση, αν είστε καλά ενυδατωμένοι πριν από ένα ‘μεγάλο τραπέζι’ μπορεί να πετύχετε πιο γρήγορα αίσθημα πληρότητας.
3. Αποφεύγετε την κατανάλωση αλκοόλ πριν από ένα μεγάλο γεύμα. «Ανοίγει» την όρεξη, 1-2 ποτήρια κόκκινο κρασί κατά τη διάρκεια του ‘μεγάλου γεύματος’ ταιριάζει με τα κρέατα που συνήθως κοσμούν το τραπέζι
4. Σε περίπτωση ‘μεγάλου βραδινού γεύματος’ προτιμάτε την ίδια μέρα το μεσημέρι ελαφρύ γεύμα (πχ σαλάτα + φιλέτο κοτόπουλο ή ψάρι ή τόνο ή ‘λαδερό’ στραγγισμένο από σάλτσες μαζί με 1-2 φέτες ψωμί)
5. Το πιάτο στο ‘μεγάλο γεύμα’:

-το μισό πιάτο καλό είναι να περιλαμβάνει σαλάτα εποχής (αφαιρείτε ή αποφεύγετε ντρέσινγκ στις σαλάτες σας),

-το κρέας καλό είναι να καταλαμβάνει το ¼ του πιάτου. Η μερίδα ας μην ξεπερνάει το μέγεθος της παλάμης μας. Προτιμάτε άλιπα κομμάτια (χωρίς πέτσα, στήθος),

-στο υπόλοιπο ¼ του πιάτου θα μπορείτε να προσθέσετε πηγές αμύλου (ρύζι, πατάτα, μακαρόνια) και διάφορα μικρά κομμάτια από ορεκτικά ( πίτες, τυριά κα),

-αν θέλετε να συνεχίσετε το φαγητό, συμβουλή είναι να ξαναγεμίσετε περίπου το μισό πιάτο με σαλάτα και μισή παλάμη κρέας (σχετικά ‘άλιπο’)…

6. ‘Γλυκά’: να μπορείτε να έχετε θυμικό και να κρατάτε πρωτόκολλο στα γλυκά. Εσείς βάζετε το στόχο ανάλογα με αυτό που αντέχει η όρεξή και η λαχτάρα σας, πχ 1 μελομακάρονο μέρα παρά μέρα ή 1 μελομακάρονο την ημέρα.. Γενικά τα μελομακάρονα και οι κουραμπιέδες προτιμώνται σε σχέση με τα πιο λιπαρά κρεμώδη γλυκά (τούρτες, πάστες κα).
7. Διαχείριση ελεύθερου χρόνου: η καθημερινότητα και ο μειωμένος ελεύθερος χρόνος της είναι ζητήματα προς επαναπροσδιορισμό. Τα Χριστούγεννα θεωρητικά ο ελεύθερος χρόνος είναι περισσότερος, άρα τι καλύτερο από την υγιεινή του διαχείριση μέσω της άσκησης. Ακολουθήστε τις δυνατότητές σας, φορέστε φόρμες και ασκηθείτε πάνω από 30 λεπτά/ ημέρα

Αντί επιλόγου

Τα Χριστούγεννα δεν πρέπει να έχουν την αποκλειστικότητα του ‘τώρα αγαπάμε’. ‘Αγαπάμε’ τους συνανθρώπους μας όλο το χρόνο. Δεν είναι ανάγκη να θυμόμαστε τους φτωχούς, τους αδύνατους μόνο αυτήν την περίοδο. Χριστούγεννα δεν είναι απλά ‘κατανάλωση’ (φαγητό, ψώνια, ρούχα, παιχνίδια κα), είναι κάτι πολύ παραπάνω..

Καλές γιορτές με υγεία και ευδαιμονία !

Κάντε κλικ στο παρακάτω λινκ, δίνουμε και διατροφικές πληροφορίες μετά αγαπημένων μελωδιών:

www.youtube.com/watch?v=X9kfDrs2B84

ΔΗΜΗΤΡΗΣ Π. ΜΠΕΡΤΖΕΛΕΤΟΣ

Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, MSc

Γρηγορίου Ε’ 29, Τρίπολη

τηλ: 2710 232364

e-mail: bertzeletos@gmail.com

site: www.bertzeletos.gr

blog:nutripolitics.blogspot.gr