nutri- music, «συνταγές μαγειρικής»-Χαΐνηδες

Το 2014 ξεκινά το ‘εγχείρημα’ που λέγεται “nutri-music”. Το nutri-music ξεκινά ως ένα ημερολόγιο διατροφής. Κάθε μήνα θα «παίζει» ένα τραγούδι ή γκρούπ με τίτλο που σχετίζεται με το φαγητό μας. Η μουσική είναι παντού, το ίδιο και η διατροφή. Με το nutri-music φωτίζονται θέματα διατροφής εύηχα. Καιρός να συνυπάρξουν.

Ξεκινάμε το μουσικοδιατροφικό μας ταξίδι με:

«συνταγές μαγειρικής»-Χαΐνηδες

(Άλμπουμ: «Ο Γητευτής και το Δρακοδόντι»-2005)

.

.Κύμινο, μοσχοκάρυδο και κόκκινο πιπέρι,
ποτέ δεν είχε ταίρι
ν’ αλλάξει μιαν ευχή,
να χαμηλώσεις τη φωτιά μετά την πρώτη βράση,
να γίνονταν η πλάση
ξανά απ’ την αρχή..

*Στίχοι μελαγχολίας γι’ αυτά που ευχόμαστε και προσδοκούμε και δε μας έρχονται, αλλά εξακολουθούμε να τα προσμένουμε, να τα επιδιώκουμε. Κάπως έτσι είναι η αρχή μιας χρονιάς, που σημαίνει ταυτόχρονα και το τέλος μιας προηγούμενης.

Καθήστε αναπαυτικά αφήστε τους ήχους του να 'παίξουν', βλέποντας το βίντεο..

Επιμέλεια: Δημήτρης Π. Μπερτζελέτος

Χριστούγεννα δεν είναι απλά ‘κατανάλωση’, είναι κάτι πολύ παραπάνω..

Τα Χριστούγεννα «ξερουτινιάζουμε» οι περισσότεροι. Είναι στη μέση περίπου της σαιζόν και είναι ό, τι πρέπει για φυγή από την καθημερινότητα. Κατά συνέπεια ορισμένοι χρυσοί κανόνες της διατροφής είναι δύσκολο να ακολουθούνται, όχι όμως και ακατόρθωτο.

Δεν γνωρίζουμε έγκυρα αν οι Έλληνες τελικά παίρνουν κιλά τα Χριστούγεννα, εμπειρικά μπορούμε να απαντήσουμε ‘Ναι’. Εντελώς εμπειρικά, επίσης, μπορούμε να πούμε ότι είμαστε πιο εκτεθειμένοι στις λιχουδιές και την υπερφαγία μετά την Πρωτοχρονιά, κοντά και μετά των Φώτων, όπου νιώθουμε ολίγον μελαγχολικά όπου τα ‘λαμπάκια’ σιγά σιγά κλείνουν, η ρουτίνα ξανάρχεται, ενώ και με όρους οικιακής οικονομίας ‘τελειώνουμε’ τα γλυκά και τα εδέσματα καταναλώνοντάς τα, για να μην τα ‘πετάξουμε’..

Πάντως, αν συνυπολογίσουμε μελέτες Αμερικανών ερευνητών (National Institutes of Health) που λένε ότι «το βάρος των εορτών είναι επίμονο και παραμένον», οφείλουμε να είμαστε ‘άγρυπνοι’ σχετικά με τη διαχείριση της τροφής και της δραστηριότητάς μας κατά την περίοδο των Χριστουγέννων.

Ο Αριστοτέλης έλεγε ότι οι πράξεις προσδιορίζουν το σκοπό μας. Ο ελληνικός αρχαίος τρόπος σκέψης έχει διδάξει ότι οφείλουμε οι πράξεις μας και οι ενέργειές μας να έχουν στόχο.

Από την ψυχαναλυτική σκοπιά, πολλοί ψυχολόγοι τονίζουν ότι όταν δεν δρούμε σύμφωνα με τις προθέσεις μας έχουμε έλλειψη αυτοελέγχου ή πλημμυριζόμαστε από παρόρμηση.

Αν αποδεχτούμε ότι τα Χριστούγεννα αποτελούν μια ειδική περίοδο, με λιγότερους κανόνες, αυτό δε σημαίνει ότι δεν πρέπει να έχουμε στόχους ή να είμαστε πλημμυρισμένοι από μια διαρκή παρόρμηση. Απλά οι στόχοι οφείλουν να είναι ρεαλιστικοί. Αν αποδεχτούμε ότι το βάρος που παίρνουμε στις εορτές είναι «επίμονο και παραμένον», τότε ρεαλιστικά βάζουμε στόχο τα εξής απλά: «να μην πάρουμε βάρος».. «κρατώντας ψηλά τις προθέσεις μας».

Μερικές στρατηγικές για να γίνονται πιο εύκολα ‘πράξη οι στόχοι’:

1. Μην αμελήσετε τα φρούτα, αν καταναλώσετε 2 φρούτα 1-2 ώρες πριν από ένα ‘μεγάλο τραπέζι’ κάνετε διπλό καλό, στη θρέψη και στη μείωση της όρεξης..
2. Καλή ενυδάτωση, αν είστε καλά ενυδατωμένοι πριν από ένα ‘μεγάλο τραπέζι’ μπορεί να πετύχετε πιο γρήγορα αίσθημα πληρότητας.
3. Αποφεύγετε την κατανάλωση αλκοόλ πριν από ένα μεγάλο γεύμα. «Ανοίγει» την όρεξη, 1-2 ποτήρια κόκκινο κρασί κατά τη διάρκεια του ‘μεγάλου γεύματος’ ταιριάζει με τα κρέατα που συνήθως κοσμούν το τραπέζι
4. Σε περίπτωση ‘μεγάλου βραδινού γεύματος’ προτιμάτε την ίδια μέρα το μεσημέρι ελαφρύ γεύμα (πχ σαλάτα + φιλέτο κοτόπουλο ή ψάρι ή τόνο ή ‘λαδερό’ στραγγισμένο από σάλτσες μαζί με 1-2 φέτες ψωμί)
5. Το πιάτο στο ‘μεγάλο γεύμα’:

-το μισό πιάτο καλό είναι να περιλαμβάνει σαλάτα εποχής (αφαιρείτε ή αποφεύγετε ντρέσινγκ στις σαλάτες σας),

-το κρέας καλό είναι να καταλαμβάνει το ¼ του πιάτου. Η μερίδα ας μην ξεπερνάει το μέγεθος της παλάμης μας. Προτιμάτε άλιπα κομμάτια (χωρίς πέτσα, στήθος),

-στο υπόλοιπο ¼ του πιάτου θα μπορείτε να προσθέσετε πηγές αμύλου (ρύζι, πατάτα, μακαρόνια) και διάφορα μικρά κομμάτια από ορεκτικά ( πίτες, τυριά κα),

-αν θέλετε να συνεχίσετε το φαγητό, συμβουλή είναι να ξαναγεμίσετε περίπου το μισό πιάτο με σαλάτα και μισή παλάμη κρέας (σχετικά ‘άλιπο’)…

6. ‘Γλυκά’: να μπορείτε να έχετε θυμικό και να κρατάτε πρωτόκολλο στα γλυκά. Εσείς βάζετε το στόχο ανάλογα με αυτό που αντέχει η όρεξή και η λαχτάρα σας, πχ 1 μελομακάρονο μέρα παρά μέρα ή 1 μελομακάρονο την ημέρα.. Γενικά τα μελομακάρονα και οι κουραμπιέδες προτιμώνται σε σχέση με τα πιο λιπαρά κρεμώδη γλυκά (τούρτες, πάστες κα).
7. Διαχείριση ελεύθερου χρόνου: η καθημερινότητα και ο μειωμένος ελεύθερος χρόνος της είναι ζητήματα προς επαναπροσδιορισμό. Τα Χριστούγεννα θεωρητικά ο ελεύθερος χρόνος είναι περισσότερος, άρα τι καλύτερο από την υγιεινή του διαχείριση μέσω της άσκησης. Ακολουθήστε τις δυνατότητές σας, φορέστε φόρμες και ασκηθείτε πάνω από 30 λεπτά/ ημέρα

Αντί επιλόγου

Τα Χριστούγεννα δεν πρέπει να έχουν την αποκλειστικότητα του ‘τώρα αγαπάμε’. ‘Αγαπάμε’ τους συνανθρώπους μας όλο το χρόνο. Δεν είναι ανάγκη να θυμόμαστε τους φτωχούς, τους αδύνατους μόνο αυτήν την περίοδο. Χριστούγεννα δεν είναι απλά ‘κατανάλωση’ (φαγητό, ψώνια, ρούχα, παιχνίδια κα), είναι κάτι πολύ παραπάνω..

Καλές γιορτές με υγεία και ευδαιμονία !

Κάντε κλικ στο παρακάτω λινκ, δίνουμε και διατροφικές πληροφορίες μετά αγαπημένων μελωδιών:

www.youtube.com/watch?v=X9kfDrs2B84

ΔΗΜΗΤΡΗΣ Π. ΜΠΕΡΤΖΕΛΕΤΟΣ

Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, MSc

Γρηγορίου Ε’ 29, Τρίπολη

τηλ: 2710 232364

e-mail: bertzeletos@gmail.com

site: www.bertzeletos.gr

blog:nutripolitics.blogspot.gr

Το ψητό ..«της Rosemary»*

«Μεγάλες» βραδιές, μεγάλες παρέες, ψήσιμο στα κάρβουνα, μπάρμπεκιου..Εικόνες ελληνικού καλοκαιριού και χαράς. Δεν υπάρχει λόγος για άγχος (καθώς υπάρχουν λύσεις), αλλά μιας και μιλάμε για ψήσιμο έχουμε να σχολιάσουμε τα εξής:

πρόσφατα στο Kansas State University μελετήθηκαν οι ετεροκυκλικές αμίνες (HCA’s), οι οποίες είναι καρκινογόνες ενώσεις. Πρόκειται για ενώσεις που σχηματίζονται όταν το κρέας μαγειρεύεται σε υψηλές θερμοκρασίες. Αυτό που βρέθηκε είναι ότι  η προσθήκη εκχυλίσματος δεντρολίβανου (rosemary) στο βόειο κρέας μειώνει το ποσό των καρκινογόνων ενώσεων που δημιουργούνται κατά το ψήσιμο. Αυτό αποδίδεται στα  αντιοξειδωτικά που περιέχονται στο εκχύλισμα δεντρολίβανου. Συνίσταται λοιπόν η προσθήκη δεντρολίβανου πριν βάλετε τα κρέατα σας στη σχάρα. Το δεντρολίβανο μπορεί να προστεθεί στον κιμά ή στην επιφάνεια του κρέατος προς ψήσιμο (μπριζόλα, φιλέτο, χοιρινό, κοτόπουλο, ψάρι κα).

Προσθέστε λοιπόν ολόκληρο ή αλεσμένο  δεντρολίβανο στις αγαπημένες σας  συνταγές που έχουν βάση το κρέας για να μειώσετε το ποσό των καρκινογόνων ετεροκυκλικών αμινών (HCA) που παράγονται κατά το ψήσιμο.

Άλλες συμβουλές για να μειώσετε τις HCA:

- Χρησιμοποιήστε το ψαχνό κρέας και τα πουλερικά, αφαιρέστε το δέρμα, και κόψτε το λίπος πριν από το μαγείρεμα.

- Ξεπαγώστε το κατεψυγμένο κρέας στο ψυγείο πριν το μαγείρεμα.

- Κόβετε το κρέας σε μικρά κομμάτια.

- Μαρινάρετε το κρέας σας.

- Μην τοποθετείτε κοντά στα κάρβουνα το κρέας.

- Τοποθετήστε τη σχάρα ή το τηγάνι σε θέση μακριά από την πηγή θερμότητας.

- Προαιρετικά πριν το ψήσιμο κάντε ένα “πέρασμα” από το φούρνο μικροκυμάτων για 2-5 λεπτά

- Αποφεύγετε να τρώτε μαυρισμένο ή απανθρακωμένα κρέας.

- Χρησιμοποιήστε αλουμινόχαρτο και κάντε λίγες σχισμές, ώστε το λίπος να μπορεί να στάξει χωρίς να μένει και να κυκλοφορεί ο καπνός  πάνω στο κρέας.

Χρησιμοποιήστε την παρακάτω μεσογειακή μαρινάδα με δεντρολίβανο (για 1 φλιτζάνι):

- Ξύσμα από 2 λεμόνια

- 1/3 φλιτζ ψιλοκομμένες σκελίδες σκόρδο

- 1/3 φλιτζ φρέσκα φύλλα δεντρολίβανου

- 1/4 φλιτζ φρέσκα φύλλα φασκόμηλου

- 1/4 φλιτζ χοντρό μαύρο πιπέρι

- 1 κουταλιές της σούπας αλάτι

Αναμείξτε τα υλικά μέχρι το σκόρδο, τα βότανα και το ξύσμα λεμονιού να γίνουν «ένα». Αποθηκεύετε το υλικό καλά καλυμμένο  στο ψυγείο. Όταν είναι έτοιμη η σχάρα, περάστε με ένα στρώμα την επιφάνεια του κρέατος (μπριζόλες, χοιρινές μπριζόλες, στήθος κοτόπουλου κα).

*:πρόκειται για παράφραση του μεταφρασμένου στα ελληνικά τίτλου γνωστής κινηματογραφικής ταινίας («το μωρό της Rosemary»)

Rosemary: δεντρολίβανο

ΔΗΜΗΤΡΗΣ Π. ΜΠΕΡΤΖΕΛΕΤΟΣ

Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, MSc, MEd

Γρηγορίου Ε’ 29, Τρίπολη

τηλ: 2710 232364

e-mail: bertzeletos@gmail.com

site: www.dbertzeletos.gr

blog:nutripolitics.blogspot.gr